Home | Language:FA/EN | About Us | Site Map | Contact Us     
آشنایی با محصولات یزد
بازگشت
چهارشنبه، ۲۸ دی ۱۳۹۰ ۱۳:۱۲
زری بافی
پارچه ابريشمي زری   

 زری بافی:


زري بافي يكي از هنرهاي قديمي ايران است و نمونه هاي پارچه ابريشمي زری كه از دوره ساسانيان به جا مانده، روشنگر اين موضوع مي باشد. استفاده از نخ زري در بافت پارچه از زمانهاي دور رايج بوده است. در زند اوستا از قاليچه‌هايي كه با نخ طلا بافته شده و همچنين از لباسهاي زر بفت داريوش سوم كه داراي جلوه‌اي خاص بوده ياد شده است. بر اساس برخي منابع چيني مربوط به قرن ششم بعد از ميلاد نمونه‌هايي از زري بافي ايران براي امپراتوري وو( wu ) فرستاده شده و در گزارشهاي مسافرين چيني به اين موضوع اشاره شده است . در گذشته تهيه پارچه‌هاي پشمي وزربفت درشوش، شوشتر، جندي شاپور و خراسان رايج بوده است.

_ وضعيت زري بافي در گذشته:
زري نفيس‌ترين و افسانه‌ترين منسوج ايراني كه در روزگار رونق و رواج خود، شهرتي عالم‌گير داشته و هم اكنون نمونه‌هايي از آن زينت بخش موزه‌ها و ساير و مراکز هنري ايران و دیگر كشورهاي جهان است. داراي سابقه‌اي طولاني از لحاظ بافت و توليد مي باشد. هر چند كه در تاريخ نساجي ايران زمان پيدايش زري ناپيداست، ولي به طور اجمال از تاريخ و كتب قديمه چنين استنباط مي‌شود كه نخست در زمان هخامنشيان و سپس درزمان ساسانيان بافتن پرده‌ها و پارچه‌هاي زري رواج داشته و  براي تزيين كاخ‌هاي سلاطين و كليساهاي جهان به كار می رفته  است. ضمن آنكه "هرودوت"  و  "اوستا" چيزي شبيه به زري راوصف كرده‌اند.
 مراكز عمده زري بافي ايران در گذشته يعني اصفهان ،ابيانه يزد و كاشان، همواره مركز تجمع هنرمندان و طراحان و اساتيد  اين رشته از هنر _  صنعت كشورمان بوده و از مراكز فوق الذكر همواره بهترين وارزنده‌ترين پارچه‌هاي زري توليد و به ديگر نقاط جهان صادر مي‌شده است.

- مواداوليه در زري بافي:
عمده‌ترين ماده اوليه مورد مصرف در زري بافي، ابريشم طبيعي است كه براي بافت زمينه ابريشم ساده و براي بافت نقوش از نخ  ابريشمي  با رو پوش طلا يا نقره استفاده به عمل مي آيد كه نخ نوع دوم يعني روپوش دار در داخل كشور توليد نمي‌‌گردد و از خارج تامين مي شود.
رنگرزي نخ‌هاي ابريشمي نيز در گذشته تماما با استفاده از رنگهاي طبيعي صورت مي‌گرفته و امروز نيز اكثرا"  رنگهاي طبيعي ،تشكيل مي دهد و از رنگهاي شيميايي به ميزاني بسيار محدود و در مواردي خاص استفاده مي شود و بايد گفت كه يكي از ويژگيهاي چشمگير انواع منسوجات ايراني در روزگاران گذشته از جمله پارچه زري، در ‌استفاده از رنگهاي طبيعي در رنگ‌ريزي نخهاي مصرفي آن بوده است. اميد آنكه زري اين پارچه ظريف و زيبا با ويژگيهاي خاص و هنرمندانه‌اش بيش از بيش  مورد توجه قرار بگيرد و مجددا" احیاء شده و از هنرمندان و اساتيد آن خاص بعمل آید.
- چگونگي توليد پارچه زري:
توليد زري به دو صورت  انجام مي‌گيرد:  
    1-  با استفاده از دستگاههاي سنتي
    2-  با استفاده از دستگاه ژاكارد

1- دستگاههاي سنتي:
 زري بافي كه نزد اهل فن به دستگاههاي «دستوري» شهرت دارد از شكل ظاهري تا حدودي شبيه ساير دستگاههاي نساجي سنتي مي‌باشد، و كار توليد توسط دو نفر صنعتگر يعني يك نفر بافنده و يك نفر «گوشواره كش » (همانند دستگاههاي سنتي  ترمه‌بافي) صورت مي‌‌پذيرد و در واقع مي‌ توان گفت پارچه‌ زري حاصل هماهنگي و همكاري و هنر، بافنده و گوشواره كش مي‌باشد.

2-استفاده از دستگاه ژاكارد:
 براي توليد زري داراي سابقه‌اي چندان طولاني نيست و دستگاه ژاكارد به خاطر افزايش سرعت در توليد پارچه زري و صرفه‌جويي در هزينه وقت صنعتگران به كار گرفته شده است.
با استفاده از دستگاههاي سنتي زري بافي،‌مي‌توان به توليد حدود 30 سانتي متر در روز  دست بافت  حال آنكه در صورت استفاده از دستگاه ژاكارد اين ميزان به حدود100 سانتي متر در روز افزايش مي‌يابد.
در توليد زري تماما از طرحها و نقش‌هاي اصيل و سنتي استفاده مي‌شود و به جرات مي‌‌توان اظهار نمود كه اكثر نقشهاي سنتي و حتي نقش‌هاي غامض و پيچيده، طي قرون و اعصار متمادي توسط هنرمندان زري باف بر روي پارچه زري پياده شده است و اين طرحها نه تنها شامل طرحهاي ويژه پارچه بلكه شامل طرحهاي و نقش‌هاي ويژه سنگ و سفال و فلز و قالي و ... و حتي طرحهاي ظريف مينياتوري نيز مي شود كه  با ذوق و مهارت سرشار طراحان و بافندگان به اجراء در آمده است.



بازدید: 4603


امتیاز: 3.67


اخبار مرتبط :



امتیاز به خبر
بد(1) خوب(5)


چاپ       ارسال خبر به دیگران
 
 


صفحه اصلی | زبان: فارسی / English | درباره ما | نقشه سایت | تماس با ما
آدرس : یزد، بلوار دانشجو، میدان امام حسین، استانداری یزد

Powered by SAIN ©